سه شنبه 19 تیر 1397
بازدید:
1404
عنوان نشریه: مطالعات فرهنگي و سياسي خليج فارس : پاييز 1393 , دوره 1 , شماره 1 .
نویسندگان: نظري علي اشرف*, قنبري لقمان
* گروه علوم سياسي، دانشگاه تهران
چکیده:
پژوهش حاضر ضمن ارائه يک ديدکلي از موقعيت تنگه ژئواکونوميکي هرمز، تلاش دارد اهميت و جايگاه اين تنگه را در حوزه امنيت انرژي براي توليدکنندگان و مصرف کنندگان نفت به طور عام و در حوزه سياست هاي راهبردي ايالات متحده در خليج فارس به طور خاص مورد بحث و ارزيابي قرار دهد. هدف از پژوهش از يک طرف در حوزه نظري ارتقاء شناخت بيشتر از نقش و جايگاه تنگه هرمز در اقتصاد- سياسي بين الملل و معادلات بازار جهاني انرژي است و از طرف ديگر تدوين و کاربست ديپلماسي انرژي محور، در حوزه عمل را براي ارتقاء جايگاه جمهوري اسلامي ايران در منطقه و جهان را لازم مي داند.
پرسش هاي اصلي پژوهش حاضر اين است که کشورهاي توليدکننده و مصرف کننده انرژي تا چه ميزان به امنيت تنگه ژئواکونوميک هرمز وابسته اند؟ اهداف ژئواستراتژيک امريکا در خليج فارس چيست؟ فرضيه مقاله اين است که هرگونه تهديد ايران مبني بر انسداد تنگه هرمز، در حوزه امنيت انرژي موجب بروز پيامدهاي اقتصادي، سياسي و امنيتي براي کشورهاي توليدکننده نفت به طور عام و در رابطه با ايالات متحده به طور خاص مي شود.
نتيجه مقاله حاضر اين است که آمريکا در خليج فارس و تنگه هرمز سه راهبرد کلي و مکمل هم را دنبل مي کند يکي تامين نيازهاي داخلي به جهت افزايش مصرف انرژي دوم تداوم هژموني خود در سطح جهاني و منطقه اي و در نهايت در تنگنا قرار دادن ايران به منظور پايين آوردن جايگاه ژئوپليتيک و ژئوکالچر (متاثر از بروز بيداري اسلامي و نقش رو به گسترش ايران در منطقه) در منطقه را دنبال مي کند.
كليد واژه: خليج فارس، ژئواکونوميک، تنگه هرمز، امنيت انرژي، ژئواستراتژي، ايران.
این مقاله برگرفته از فصلنامه مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس به صاحب امتیازی مرکز گردشگری علمی-فرهنگی دانشجویان ایران می باشد.
جهت دریافت فایل پی دی اف مقاله کلیک کنید.